Haber Detayı
05 Ocak 2019 - Cumartesi 11:47 Bu haber 4681 kez okundu
 
Bayrak: “Çığ Geliyorum Demez”
YAŞAM Haberi
Bayrak: “Çığ Geliyorum Demez”

Gümüşhane AFAD Müdürü Mesut Bayrak, Çığ Olayının Doğal Afet Olduğunu, Bu Nedenle Çığa Karşı Duyarlı Olunması Gerektiğini Söyledi.

Bayrak: “Çığ Geliyorum Demez”

Gümüşhane Afet ve Acil Durum Müdürü Mesut Bayrak, çığ olayının doğal bir afet olduğunu, bu nedenle çığa karşı duyarlı olunması gerektiğini söyledi.

Bayrak, gazetemize yaptığı açıklamada, 2009 yılında Zigana’da yaşanan çığ olayında 10 dağcının hayatını kaybettiğini, 7 dağcının ise yaralandığını anımsatarak, “Doğu Karadeniz'de yüksek dağlara ve yaylalara yürüyüşe çıkan dağcıların, mutlaka ilgili makamlara bilgi vererek izin almalıdırlar” dedi.

“Çığ Hızlı Gelişen Bir Doğal Afettir”

Bayrak, bitki örtüsünden yoksun, eğimi fazla yamaçların, rüzgarın getirdiği karı bu yamaçlarda biriktirmesi ve havaların ısınmasıyla kar örtüsündeki  su  miktarının artmasının çığ riskini de artırdığını belirtti. 

Çığın hızlı gelişen ve hareket eden bir doğa olayı olduğunu ifade eden Müdür Bayrak, “Çığın kar tabakası veya tabakalarının iç ve dış kuvvetlerin etkisiyle yamaç eğimi yönünde gösterdiği akma hareketidir. Kar tabakalarının birbirlerinden farklı özellikleri olacağından, çığın bazen bir tabaka üzerinde bazen de tüm tabakaların zemin üzerinde topluca kaymaları sonucunda oluşur” dedi.

“Çığ Alanları Yaygındır”

Çığın, meteorolojik karakterli doğal bir afet olduğuna işaret eden Bayrak, çok hızlı olduğu için tehlikeyi de beraberinde getirdiğini vurguladı. Türkiye'nin özellikle kuzey, kuzeydoğu ve doğu kesimlerinde çığ olayına uygun topoğrafik ve meteorolojik koşullara sahip dağlık alanların mevcut olduğunu dile getiren Bayrak, şöyle konuştu: "Türkiye'nin yüzölçümünün yaklaşık üçte birini dağlık alanların oluşturduğunu düşünecek olursak, çığ olayının meydana geldiği alanların yayılımının ne kadar büyük olduğu anlaşılır. Bu bölgelerde meydana gelen çığlar yerleşim yerlerini, yolları, turistik tesisleri ve diğer bütün devlet yatırımlarını tehdit etmektedir. Çığ olayının yerleşim yerlerine etkisi her afet türü gibi sosyal ve ekonomik açıdan olmaktadır."

Çığı Hızlandıran Çeşitli Etmenler Vardır”

Kar yağışının fazla olduğu dağların yamaçlarında kalın bir kar tabakası oluştuğunu ifade eden Bayrak, "Bu tabaka yer çekiminin de etkisiyle aşağılara düşmeye hazır durumdadır. Bu düşmeyi  kolaylaştıran ve hızlandıran çeşitli etmenler vardır. Kar tabakasının üzerine yağan yağmur, eriyen kar sularıyla birlikte tabakanın altına sızar. Gece sıcaklığın düşmesi sonucu alttaki bu  su  donarak bir buz tabakası oluşturur. Buz tabakası da üzerindeki karın yer değiştirmesini sağlayan kaygan bir zemin demektir" dedi. 

Havanın Isınması Çığ Olayına Yol Açar”

Bayrak, bu nedenle ilkbahar yağışları ile birlikte çığ olaylarının arttığına dikkati çekerek, "Havanın ısınması da çığ olaylarına yol açar. Hava sıcaklığının artması ile birlikte karların bir kısmı eriyerek sulu kar  özelliği kazanır. Sulu kar ise yamaçlar boyunca kolayca kayar ve çığ olayına yol açar. Yamaçların çıplak olması ve eğiminin fazla olması çığ oluşumunu hızlandırır" diye konuştu. 

“Çığı Olayını Önleyecek Tedbirler”

Çığı, aktif ve pasif olarak önleme yöntemleri bulunduğunu vurgulayan Bayrak, bunların aktif önlemlerin teraslama, yeniden ağaçlandırma, şaşırtmacalı kazık, tripod, kar çiti veya perdesi, rüzgar çatısı, panosu ve engelleri ile kar tırnakları, kayma kütükleri olduğunu belirtti. 
Bayrak, pasif önlemlerin ise saptırma ve durdurma duvarı, çığ barajı, mahmuz, geciktirme tümsekleri ve çığ kapanı, çığ kırıcıları, çığ direkleri, çığ tünelleri, yol uyarı ve kapama sistemleri, bina güçlendirme teknikleri ve altyapıları güçlendirme teknikleri olduğunu kaydetti. 

“448 Çığ Olayında 850 Kişi Hayatını Kaybetti”  

Türkiye'de afet kayıtlarına göre 1958 yılından itibaren meydana gelen 448 çığ olayında 850 kişinin hayatını kaybettiğini anımsatan Bayrak, şöyle devam etti: "Ülkemizde en son olarak yaşanan çığ felaketi Torul ilçesi yakınında, 2150 rakımdaki Zigana Dağı'nda meydana geldi. Bu olayda Trabzon Tenis Dağcılık Kayak İhtisas Kulübü Derneği (TEDAK) üyesi 10 dağcı hayatını kaybetti, 7 dağcı ise yaralandı. Ülkemizdeki çığ bölgeleri haritaları çıkarılmıştır. Kış sporlarını seven ve kış aylarında yürüyüş yapan sporcuların bu haritalara göre yürüyüş güzergahlarını belirlemeleri gerekiyor." 

“Çığın Gelme İhtimali Olan Yerlerden Uzak Durulmalı”

Mesut Bayrak, doğaya yürüyüş ya da av için çıkanların yürüyüş yollarını kullanmaları ve çığın gelme ihtimali olan yerlerden uzak durmaları gerektiğini dikkati çekerek, şunları kaydetti: "Daha çok ağaçlık ve dağ sırtlarından yürüdüğümüz zaman çığ afetine maruz kalmamış oluruz. Çığ her zaman bizim göremediğimiz, hatta ulaşamadığımız yerlerde de olabiliyor. Bilhassa Doğu Karadeniz'de yüksek dağlarımız ve yaylalarımız mevcuttur. Buralara gittiğimiz zaman özellikle dikkatli olmamız gerekir. Doğu Karadeniz'de yüksek dağlara ve yaylalara yürüyüşe çıkan dağcıların, mutlaka ilgili makamlara bilgi vererek izin almaları gerekiyor. Çığ 'geliyorum' demez, o nedenle dikkatli olunması gerekiyor." 

“Gümüşhane’nin Çığ Haritası”

Gümüşhane'nin çığ haritasının çıkarıldığını belirten Bayrak, kentteki çığ alanlarını iki kategoride değerlendirdiklerini ifade etti. Birincisinin çığ olmuş bölgeler, ikincisinin ise muhtemel çığ olabilecek bölgeler olarak nitelendirdiklerini dile getiren Bayrak, "İlimizin hemen hemen her bölgesi çığ olabilecek bölgelerdir. Kelkit, Köse ve Şiran ovalarının düz alanları için söylemek mümkün değil ama Harşit Vadisi'ne geldiğimizde hemen her yerde çığ olabilir. Afet hiçbir zaman olmaz diyemeyiz, her zaman afet olacağını düşünerek, her yerde tedbirli olmalıyız" diye konuştu.

Çığa Hazırlıklı Olmak İçin Neler Yapılmalı?                              

Eğimli arazi üzerinde birikmiş büyük kar örtüsünün, yer çekimi etkisiyle hızla kaymasına “çığ” adı verilir. Çığ, genellikle bitki örtüsü olmayan, dağlık ve eğimli arazilerde görülür. Bu nedenle, ülkemizin doğu ve güneydoğu bölgelerindeki dağlık kesimleri ile Karadeniz bölgesinin çok yüksek rakımlı iç kesimleri çığ oluşumuna uygundur. Yamaçlardaki orman ve bitki örtüsü, çığ düşmesini azaltır. Buna karşın, yamaçlarda mevcut ağaç ve bitki örtüsünün ortadan kaldırılması ile ormanların tahrip edilmesi de çığ tehlikesini artırır.

Çığ Öncesinde Yapılması Gerekenler

Çığ riskine karşı nasıl hazırlanacağınızı ve korunacağınızı öğrenebileceğiniz eğitim programlarına katılın. İlk yardım gibi tamamlayıcı eğitimleri de alın. Yeni yerleşim yeri olarak, çığ riski taşıyan bölgeleri seçmeyin. Mevcut yapılarınızı sigortalatın. Çığ tehlikesinin artmasını engellemek için, yamaçlardaki ağaçları, bitki örtüsünü ve ormanları koruyun. Kar yağan aylarda hava ve yol durumu raporlarını dikkatlice izleyin. Aile Afet Planınızı hazırlarken çığ riskini göz önünde bulundurun.

Çığ Oluşabilecek Alalarda İseniz

Rüzgar altı alanlardan, kornişlerin altındaki yamaçlardan ve özellikle içbükey (konveks) profilli ve rüzgarla sürüklenme sonucu oluşmuş kalın depolama alanlarından sakınılmalıdır. Yüksek riskli bölgeleri geçerken grubun emniyetli yerde beklemesi ve birer birer geçilmesi doğrudur. Yoğun kar yağışı ve şiddetli rüzgarın uzaması yüksek çığ riskini doğurduğundan tehlikeli alanlardan uzak durulmalıdır. En tehlikeli çığların 30°- 40° eğimli yamaçlarda oluşmasından dolayı bu tür yamaçlara daha fazla dikkat edilmelidir. Eğer arazide iken çökme sesi, kırılma ve oturma sesi benzeri sesler duyuyorsanız, çığ oluşumu anına çok yakınsınız demektir.

Çığ Sırasında Neler Yapmalıyız

Soğukkanlılığınızı muhafaza etmeye çalışın. Çığın büyüklüğüne, hızına, patikanın genişliğine ve etrafta bulunan araçlara bakarak en kısa sürede riskli alanı terk edin ve daha güvenli yerlere ulaşmaya çalışın. Sırt çantası taşıyanların çığın topuğu civarında yüzeyde kalma şansı daha fazladır; bu nedenle sırt çantanızı çıkarmayın. Çığın daha yavaş, yüksekliğinin az olduğu kenar kısımlarına ulaşmaya çalışın. Bağırarak veya başka ses kaynakları (korna, çan, ıslık vb.) kullanarak çevrenizdekileri uyarmaya çalışın. Kayak yaparken çığın önünde kalırsanız çığın rotası dışına doğru kaymaya çalışın. Eğer kayak yaparken çığa yakalanmak kesin ise kayak sopalarını ve kayakları çıkarıp atın, sabit ağaç gibi bir cisme tutunmaya çalışın.

Çığ Başladığında Bir Araç İçerisindeyseniz

Motoru durdurun ve ışıkları söndürün.  Araçtaki oksijen miktarını korumak için sigara içmeyin, ateş yakmayın. Telsiz varsa çağrı yapın ve telsizi alıcı konumunda sürekli açık tutun.

Çığa Maruz Kalırsanız  

Yerden destek alarak ve geniş yüzme hareketleri yaparak akan karın üstünde ve mümkünse kenarında kalmaya çalışın. Ağzınızı sıkıca kapatın; kafanız kar altında kaldığı anda mümkünse uzun süre nefesinizi tutmaya çalışın. Akışa kapılırsanız bacaklarınızı ve kollarınızı birbirine yapıştırarak oturma pozisyonu alın. Mümkünse çığ durmadan kısa süre önce bacaklarınızla yeri sertçe iterek kalkmaya çalışın. Mümkünse çığ durmadan önce mutlaka bir elinizi yüzün önünde (ağzınızı ve burnunuzu kapatacak şekilde), diğer elinizi de başınızın üzerinde (yüzeye doğru uzatarak) tutun ve kar altında kaldığınız zaman boyunca hayati önem taşıyacak olan nefes boşluğunu genişletin. Başınızı sağa sola çevirerek boşluğu büyütmeye çalışın.

Çığ Sonrasında

Karda ses iletimi az olmasına rağmen eğer yüzeye yakın olduğunuzu hissediyorsanız bağırın. Enerjinizi dikkatli kullanın. Araç içindeyseniz; Dışarıya ses (korna) ve ışık verecek herhangi bir alet (fener vb.) kullanın. Araçta bir çubuk veya benzeri bir alet varsa kar içinde yukarı doğru batırın; kurtarmaya gelecek olanların çubuğu görmelerini sağlayın. Aracı çevreleyen karı kazmaya çalışın; ancak kazarken kendinizi güvende hissetmiyorsanız emniyetiniz için araç içinde kalın. Mümkünse 155 Polis ve 156 Jandarma hatlarını arayarak durumu bildirin. İlk yardım eğitiminiz yoksa ve zorunlu olmadıkça, çığdan kurtarılan kişileri hareket ettirmeyin. Çığdan etkilenen kişilerin öncelikle üzerini örtün; doğrudan sıcak bir ortama kesinlikle sokmayın.

Kaynak: Editör: Gümüşkoza
Etiketler: Bayrak:, “Çığ, Geliyorum, Demez”,
Yorumlar
Haber Yazılımı