Haber Detayı
08 Mart 2019 - Cuma 10:20 Bu haber 2378 kez okundu
 
Türkiye’nin Pestil ve Kömesi Gümüşhane’den
EKONOMİ Haberi
Türkiye’nin Pestil ve Kömesi Gümüşhane’den

 

Gümüşhane’de geçmiş yıllarda sadece kış aylarında yöre halkı tarafından çerez olarak tüketilen pestil ve köme sektör haline geldi.

Pestil ve köme deyince akla gelen illerden biri Gümüşhane.Yıllar önce evlerde çerez olarak tüketilen pestil ve köme şimdi ise sektör haline geldi. Dünyaya açılan Gümüşhane pestil ve kömesi 28 işletmede, yıllık 5 bin ton üretimle gerçekleşiyor.

“İlk Üretildiği Tarih Bilinmiyor”

Gümüşhane Tarım ve Orman Müdürü Edip Birşen, “Pestil ve kömenin ilimizde ilk üretildiği tarih bilinmemekte birlikte çok eski tarihlere dayandığı tahmin edilmektedir” dedi.

 Gümüşhane’de geleneksel olarak zati ihtiyaç olarak evlerde yıllardan beri pestil köme üretildiğini ifade eden Birşen, “ Son yıllarda Bakanlığımızın sağlamış olduğu yüzde 50 hibeli kırsal kalkınma yatırımları projesinde vermiş olduğu yüzde 50 hibelerle 28 işletmemiz bölgemizde hem istihdama hem de katma değere ciddi katkı sağlamaktadır. Gerek yurt içine gerek yurt dışına satışlar ilimizden devam etmektedir. Pestil ve köme yurt içinde ve yurt dışında aranan lezzetler ve aranan tatlılar haline gelmiştir” diye konuştu.

“İlimizde Yetişmiş Personel Var”

Gümüşhane’de pestil ve köme konusunda yetişmiş personelin olduğunu ifade eden Birşen, şunları kaydetti: “Dolayısıyla sektör Bakanlığımızın vermiş olduğu hibelerle gelişmektedir. Sektörün en büyük ihtiyacı olan hammaddesi ceviz ve dutun yaygın bir şekilde ilimizde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ancak artan bu üretim miktarına ceviz ihtiyacını karşılamak amacıyla da Bakanlığımızın 2014 yılında hazırlamış olduğu ceviz eylem planı ile 100 bin ceviz fidanı toprakla buluşturduk. Yaklaşık 5 bin dönüm alana ceviz dikimi yaptık.  Bu yıl 2015 yılında diktiğimiz ceviz fidanlarından ürün almaya başladık. Hedefimiz 2023 yılına kadar 100 bin ceviz fidanı daha dikmektir.  Amacımızın Sektörün ihtiyacı tamamen ilimizden karşılamak hatta ilimizden diğer iller ceviz satışını gerçekleştirmektir.  Böylece üretime başlanması ile birlikte 60 milyon liralık Gümüşhane tarımsal hasılasına katkı yapacaktır.”

“Pestil ve Köme Denilince Akla Gümüşhane Geliyor”

Gümüşhane Pestil ve Köme Üreticileri Derneği Başkanı Abdulbaki Kara da sektörde an itibariyle 28 işletme olduğunu belirterek, “Türkiye’de pestil ve köme denince akla gelen ilk şehir olmanın gururunu yaşıyoruz. Pestil ve kömenin anavatanı ve başkentiyiz. Yıllık 5 bin ton üretim kapasitesi ile Türkiye’nin bu anlamda üretim gücüyüz. Sektörümüzün büyümesi ile birlikte ilimizde son yıllarda meydana gelen hammadde açığımızın 4 yıldır Tarım ve Orman İl Müdürlüğümüz bünyesinde yapılan çalışmalar neticesinde ceviz ağaçlarımız hemen hemen meyve vermeye başlamak üzereler. Sektörümüz çok kısa bir zaman içerisinde kendi cevizini üreten bir noktaya gelecek. İlimizde üretilen cevizi tamamı yerli bir ürün üretmeyi planlıyoruz” dedi.

“İlimiz Ekonomisine Katma Değer Sağlamak İstiyoruz”

Başkan Kara, Gümüşhane olarak kullanılan hammaddenin tamamını kendi illerinden temin etmek istediklerini ifade ederek, şunları söyledi: “Böylece daha kaliteli daha üst düzey ürünler üreterek daha katma değerli ürünler üretip ilimiz ekonomisine katma değer sağlamak istiyoruz.  İlimizdeki bu anlamda sektörümüze bağlı çalışan sayısında buna bağlı olarak artacağını düşünüyoruz.”

“Sektörümüz Her Geçen Gün Büyüyor”

Gümüşhane’de pestil ve köme sektörünün her geçen gün büyüdüğünü kaydeden Kara, “Devletimizin özellikle kırsal kalkınma destekleri kapsamında her geçen yıl fabrikalarımıza bir fabrika daha ekleniyor. Bu anlamda kırsal kalkınma yatırımlarının çok isabetli yatırımlar olduğunu görüyoruz. Çünkü bir fabrika yapımında yüzde 50 hibe desteği çok önemli. Özellikle Gümüşhane gibi kalkınmada öncelikli iller açısından çok çok önemli. Bu anlamda devletimizin vermiş olduğu desteklemeleri çok önemsiyoruz ve bu desteklerin artarak devamını talep ediyoruz.  Sektör olarak Türkiye’nin 81 iline ticaret yapıyoruz. Buna ilaveten yurtdışına satışlarımızda hızlı bir şekilde devam ediyor. Firmalarımızda yaklaşık 3-4 firmamız yurtdışına ihracat yapıyor” dedi.

“İlk Üretimi Yapan Ağabeyim Kaya Büyükbayraktar’dır”

 Kentte ticari olarak ilk üretime başlayan fabrikalardan Kral Pestim A.Ş’nin Yönetim Kurul Üyesi Nurcan Özdemir ise  pestil ve kömenin Gümüşhane'nin bir geleneği ve ekonomik katkısı olduğunu söyledi.

Özdemir, “Pestil ve köme kışları yenilecek bir eğlence yiyeceği haline gelmiş. Abim Kaya Büyükbayraktar pestil ve kömeyi sektör haline nasıl getirebiliriz' diye düşünmeye başladı. Gümüşhane'de ilk defa kış ayında kuru dut kullanarak üretmeye başladık. Küçük fırınlarda brülörlerle üfletilerek kurutma işlemi yapmaya çalıştık.  Olumlu sonuç alınca da sektör halinle getirdik” dedi.

“İş Hacmi Haline Getirdik”

Pestil ve kömeyi Gümüşhane’de bir iş hacmi haline getirdiklerini ifade eden Özdemir, şunları söyledi: “Tarım ve Orman Bakanlığının Kırsal Kalkınma desteklemelerinden yararlandık. Türkiye’nin dört bir tarafının yanı sıra yurt dışına da pestil ve köme ihraç ediyoruz. Gümüşhane denilince akla Pestil Köme geliyor. Ürün Gümüşhane'nin tanıtım yüzü oldu. Yurt dışında bu algı oluşmaya başladı. Bu durumla da gurur duyuyoruz. Ürünün gitmediği yer yok. Bin 500 yüz bayii ağımız var. Bunun dışında yurtdışı ağımız var. Birçok Avrupa ülkelerine Fransa, Almanya, Hollanda, Belçika, Amerika'ya, Lübnan Suudi Arabistan’a gönderim sağladık. Ayrıca Rusya ile de bir bağlantı kurmak üzereyiz. Hemen hemen Dünya’ya da açılmış durumdayız.”

Dilden Dile Söylenen Sarı Dut – Sarı Gelin Hikayesi

Gümüşhaneli bir aileye, uzaktan gelen bir dost misafir olmuş. Bu aile dostuna birkaç günlük misafirliği sırasında kuru yemiş ve meyvenin yanında çıtır çıtır pestillerden de ikram etmiş. Adam pestili çok beğenmiş ve yedikçe yemiş. Sonra pestilin neden ve nasıl yapıldığını sormuş. Ev sahibi de kısaca duttan yapıldığını ve yapılış şeklini anlatmış. Bu aile dostu ertesi yıl dutların olgunlaştığı yaz mevsiminde tekrar çıkagelmiş. “Arkadaş” demiş. “Bana pestil yapmak için dut verir misiniz? Götürüp pestil yapacağım”. Ev sahibi biraz düşünmüş, vermese dostunu küstürecek, verse acaba pestili kim yapacak? Neticede belki yapabilirler diye dostuna 4-5 teneke taze dutu teslim etmiş. Adam dutları alır, almaz teşekkür edip, pestil yaptırmak üzere çekip gitmiş.

“Sana Sarı Dut Verdik Sarı Gelin’i Vermedik”

Bir zaman sonra bu iki dost tekrar karşılaşmışlar. Adam hemen söze girmiş; “Yahu arkadaş bana verdiğin dutlar nasıl dut idi? Pestil yaptırdım ama bir türlü yiyemedik. Ne elde kopar, ne de diş keser. O ne biçim pestil oldu. Kayış gibi sert, tadı lezzeti değişik, rengi de simsiyah oldu. Böyle dostluk mu olur? Kırk yıllık dostluğumuza rağmen sen bana pestil yapılamayan, güzel olmayan dutlardan verdin her halde” demiş. Arkadaşı bu işin sonunun böyle olacağını ta baştan bildiği için lafı sonuna kadar dinlemiş, sonra derin bir nefes almış ve “Ey dostum! Verdikse sana sarı dutu verdik, ‘Sarı Gelin’i de vermedik ya, marifet sarı dutta değil ‘Sarı Gelin’dedir” demiş.

Kaynak: Editör:
Etiketler: Türkiye’nin, Pestil, ve, Kömesi, Gümüşhane’den,
Yorumlar
Haber Yazılımı